آزمایش کراتین فسفوکیناز(CPK)چیست  ؟

کراتین فسفو کیناز (CPK) آنزیمی داخل سلولی می باشد که غلظت آن در عضله اسکلتی، قلبی و مغز بالا است و آسیب به هر یک از این بافت ها باعث افزایش سطح سرمی CPK می شود.

آزمایش کراتین فسفوکیناز(CPK)چیست  ؟
کراتین فسفو کیناز (CPK) آنزیمی داخل سلولی می باشد که غلظت آن در عضله اسکلتی، قلبی و مغز بالا است و آسیب به هر یک از این بافت ها باعث افزایش سطح سرمی CPK می شود. این آنزیم سه ایزوفرم دارد که هر یک منشا بافتی CPK سرم را مشخص میکند. بیش از 95 درصد CPK توتال سرم را درافراد سالم تقریبا CPKدر عضله اسکلتی تشکیل می دهد.
آزمایشCPK  به بررسی آنزیم کراتین فسفوکیناز می‌پردازد که افزایش سطح آن در بدن منجر به حمله قلبی خواهد شد. کراتین فسفو کیناز (CPK) آنزیمی داخل سلولی می باشد که غلظت آن در عضله اسکلتی، قلبی و مغز بالا است و آسیب به هر یک از این بافت ها باعث افزایش سطح سرمی CPK می شود. 
بالا بودن سطح این آنزیم در تست CPK نشان دهنده نوعی استرس یا آسیب در بافت قلب و عضلات مرتبط است. اگر شما یا اطرافیانتان مشکل قلبی دارید، آگاهی از نحوه انجام آزمایش کراتین فسفوکیناز اهمیت بسیار زیادی دارد. 
انواع آزمایشCPK
آنزیم تست کراتین فسفوکیناز را می‌توان در سه ایزوفوم دسته‌بندی کرد:
نوع cpk-1 یا CPK-BB : در قلب و ریه‌ها وجود دارد.
نوع cpk-2 یا CPK-MB بیشتر در قلب یافت می‌شود.
نوع cpk-3 یا CPK-MM : در عضلات اسکلتی بدن موجود است.
کاربرد آزمایش  CPK
کاربرد اصلی آزمایش کراتین فسفوکیناز در اورژانس پس از مشاهده علائم حمله قلبی است. با این حال معمولا پزشک تست CPK را در موارد زیر تجویز می‌کند:
•    تشخیص حمله قلبی
•    تشخیص علت درد قفسه سینه
•    بررسی علت التهاب عضلانی ناشی از بیماری لوپوس
•    ارزیابی مقدار آسیب دیدگی بافت قلب یا عضلات اسکلتی
سطح نرمال آزمایش کراتین فسفوکیناز
مقدار نرمال تست CPK معمولا از آزمایشگاهی به آزمایشگاه دیگر متفاوت است. زیرا هر یک از آن‌ها دارای روش و نحوه اندازه‌گیری مختلفی هستند. محدوده طبیعی ۱۰تا 120 U/L است. سطح این آنزیم در مردان نسبت به زنان هم تفاوت‌هایی دارد. این محدوده برای زنان 192 تا ۲۶ U/L و برای مردان 308 تا ۳۹U/L متغیر است . از همین‌رو توصیه می‌شود حتما آزمایش خود را به پزشک نشان دهید 
سطح کراتین کیناز در افراد بزرگسال سالم می‌تواند بر اساس جنسیت، نژاد و سطح فعالیت متغیر باشد. معمولا افرادی که فعالیت بدنی سنگینی دارند، در فاصله زمانی کم جراحی انجام داده‌اند، واکسن تزریق کرده‌اند یا داروی خاصی می‌خورند، سطح آنزیم CPK در آزمایش آن‌ها بیشتر است. همچنین تحقیقات نشان داده میانگین محدوده آنزیم کراتین فسفوکیناز در مردان بالاتر از زنان خواهد بود.  لازم به ذکر است که افراد دارای توده عضلانی بیشتر در مقایسه با سایر افراد از سطح آنزیم بالاتری برخوردارند.بنابران می‌توان تفسیر آزمایش CPK را به صورت زیر شرح داد:
سطح غیر طبیعی CPK-1: با مشکلات مغز و ریه همراه است و نشان می‌دهد:
•    سکته یا آسیب مغزی
•    تشنج
•    مرگ بافت ریه
•    شوک الکتریکی
سطح غیر طبیعی CPK-2: با مشکلات قلبی همراه است و نشان می‌دهد:
•    حمله قلبی
•    جراحی باز قلب
•    آسیب فیزیکی به قلب (صدمه پس از تصادف)
•    میوکاردیت (التهاب ماهیچه قلب)
•    آسیب الکتریکی
سطح غیر طبیعی CPK-3: با مشکلات آسیب عضلانی همراه است و نشان می‌دهد:
•    آسیب ناشی از تصادف
•    دیستروفی عضلانی
•    آسیب عضلانی ناشی از بی‌حرکتی طولانی مدت (رابدومیولیز)
علت افزایش سطح آزمایش CPK: اصلی‌ترین دلیل بالا رفتن سطح آنزیم کراتین فسفوکیناز در خون شامل موارد زیر است:
•    بیماری قلبی
•    آسیب به بافت عضلانی ریه
•    ناراحتی اعصاب
•    سکته مغزی
عوامل دیگری وجود دارند که می‌توانند نشان دهنده سطح بالای این آنزیم باشند. این موارد به‌طور مستقیم بر قلب، مغز یا عضلات اثر نمی‌گذارند اما باعث افزایش سطح CPK در تست می‌شوند.
•    کم‌کاری  یا پرکاری تیروئید
•    نارسایی کلیه
•    عفونت میکروبی
•    سلیاک
•    ورزش سنگین
•    لوپوس
•    آرتریت روماتوئید
•    جراحی بلندمدت
•    مصرف برخی داروها
علت کاهش سطح آزمایش CPK
عواملی که در کاهش سطح آنزیم کراتین فسفوکیناز موثر هستند عبارتند از:
•    توده عضلانی بسیار کم
•    بارداری (خصوصا ماه‌های اول)
•    سرطان کبد
•    سندرم کوشینگ
داروهای اثرگذار بر نتیجه تست CPK
مصرف برخی داروها می‌تواند نتیجه آزمایش پزشکی را دچار اشتباه کند. داروهایی که در نتیجه تست CPK تاثیر می‌گذارند، عبارتند از: استاتین‌ها، فیبرات‌ها، آمفوتریسین B، داروی بیهوشی، استروئیدها، دگزامتازون، الکل، داروهای فشارخون
نحوه انجام تست CPK
تست کراتین فسفوکیناز نوعی آزمایش خون است که پرستار از ورید بازوی شما خونگیری می‌کند. اگر در بیمارستان بستری هستید، این تست را چندین روز متوالی تکرار می‌کنند. این آزمایش نیاز به آمادگی خاصی ندارد، فقط بهتر است در مورد داروهای خاصی که مصرف می‌کنید به پزشک خود اطلاع دهید. هنگام انجام مراحل خونگیری احتمال موارد زیر وجود دارد:
•    درد خفیف حین ورود سوزن به رگ
•    احساس گزگز یا سوزش در محل خونگیری
•    احساس ضربان در ناحیه ورود سوزن

منبع:https://medlineplus.gov/ency/article/003503.htm